Słownik słów passe, literka „r”

RADYKALIZM

1. bezkompromisowość, stanowczość

2. w polityce: kierunek zmierzający do wprowadzenia zasadniczych zmian w życiu społecznym lub politycznym.

 

We współczesnym świecie często jest mylony z fanatyzmem, zapewne ze względu na swoje znaczenie związane ze światem polityki. Gdzie przebiega linia demarkacyjna pomiędzy tymi dwoma zjawiskami?

Fanatyzm bazuje na lęku przed zmianą i żywi się agresją, którą zresztą też prowokuje. Jest to klasyczny dom zbudowany na piasku, nota bene w sąsiedztwie indyferentyzmu. Przyjęcie jednej z tych dwóch postaw zwalnia od podejmowania decyzji – wiem/nigdy się nie dowiem, jak jest, więc mogę sobie darować te jałowe dywagacje.

Radykalizm (mam tu na myśli radykalizm związany z wiernością ewangelii) jest na drugim krańcu spectrum: podobnie jak fanatyzm polega na dokonaniu wyboru prawdy i oparciu się na niej, ale ma też cechę wspólną z indyferentyzmem: ta prawda mówi m.in. także o tym, że jesteśmy tylko ludźmi i popełniamy błędy, także w osądzie. Te dwa aspekty pozostając w ciągłym napięciu umożliwiają nieustanne nawrócenie. Prawda jest archimedesowym punktem podparcia, dzięki któremu możliwa jest zmiana. Doskonałym obrazem człowieka radykalnego jest ktoś, kto uprawia wspinaczkę skałkową: trzy kończyny muszą mieć oparcie, aby był możliwy ruch czwartą. Abym mogła się samodzielnie myśleć i decydować w moim życiu musi istnieć system odniesienia gwarantujący mi stabilność. Dodajmy – świadomie wybrany i nazwany. W tej wspinaczce ku pełni człowieczeństwa/dojrzałości chrześcijanie mają jeszcze dodatkowo linę asekuracyjną w postaci Ducha Świętego: nawet jeśli odpadniemy od ściany, On nas utrzyma – wśród powoływanych do świętości byli i są ludzie z problemami psychicznymi, neurotycy, jednak ich fizyczna słabość zawierzona Duchowi nie oddaliła ich od Boga. On wie co robi, kiedy wybiera sobie pracowników do swojej winnicy 😉

W zewnętrznych przejawach różnica pomiędzy fantykiem a kimś radykalnym polega na tym, że fanatyk zmusza innych do przyjęcia swojego stanowiska a tymi, którzy go nie przyjęli, gardzi lub ich atakuje i niszczy. Czemu? Bo stanowią zagrożenie dla jego zasiedziałego status quo, sztywno przyjętych schematów myślenia i reagowania. Człowiek radykalny, kiedy styka się z odmiennością, jest w stanie bronić swojego jasno zdeklarowanego stanowiska spokojnie (no dobra, mówię o stanie idealnym 🙂 ) i potrafi podjąć ryzyko zarówno powiedzenia: videtur quod…*, jak i: sed contra…*

* Sformułowania z Summy Teologicznej: wydaje się, że… (zakwestionowanie artykułu wiary), lecz jednak… (podanie argumentów za jego słusznością)

2 myśli nt. „Słownik słów passe, literka „r”

  1. Myślę, że warto dopowiedzieć, że słowo radykalizm wywodzi się od radix – korzeń. Więc oznacza w najgłębszej warstwie wierność korzeniom, przyjętym zasadom, imponderabiliom. A to wszystko, o czym pisze Ela wyżej, to już konsekwencje…

  2. Według mnie cechą charakterystyczna fanatyka jest brak z nim kontaktu. On wie to, co chce wiedzieć i nie szuka już żadnych odpowiedzi. Uważa, ze posiadł prawdę raz na zawsze, więc nie potrzebuje już nic więcej ( zbawienia? nawrócenia? po co?). Fanatyk rzeczywiście może żywić się strachem, może podkładać bomby, ale może też żyć spokojnie i nie zwracać na siebie uwagi. Fanatyzm to stan umysłu, to duchowy autyzm.

    Radykalizm według mnie nie jest stanem umysłu, lecz formą działania. To praktyczna i konkretna obrona i wprowadzanie zasad, które uważa się za słuszne. Można być radykalnym na różnym polu, w dążeniu do różnych celów ( choćby radykalnym obrońcą praw zwierząt, lub radykalnym socjalistą).
    Radykalizm kojarzy mi się z konsekwencją i uporem w działaniu, raczej wzbudza szacunek, ale niesie też zagrożenie nie liczenia się z kosztami, dążeniu do celów za wszelką cenę.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s